Πέμπτη 7 Μαρτίου 2013

Εκπαιδευτική Δραστηριότητα

Θέμα προγράμματος: «Κυκλοφορώ με ασφάλεια»
Τάξη: Ολοήμερο τμήμα του σχολείου
Γνωστικά Αντικείμενα
Το πρόγραμμα αυτό περιλαμβάνει δραστηριότητες που καλύπτουν τα γνωστικά αντικείμενα που προβλέπουν τα Δ.Ε.Π.Π.Σ. και Α.Π.Σ. για το Δημοτικό. Επιλέγονται δραστηριότητες κυρίως από τη γνωστική περιοχή της μελέτης περιβάλλοντος, αλλά εμπλέκονται σ’ αυτές δραστηριότητες από τις γνωστικές περιοχές της γλώσσας, των μαθηματικών, της δημιουργίας και έκφρασης και της πληροφορικής με τη χρήση ανάλογων λογισμικών. 

Κύριος στόχος: Οι μαθητές,ως αυριανοί πολίτες, μέσα από βασικούς κανόνες  να ευαισθητοποιηθούν σε ζητήματα κυκλοφορικής αγωγής και να αποκτήσουν κυκλοφοριακή συνείδηση.
Επιμέρους στόχοι:
Γνωστικοί
Να εξοικειωθούν με τους βασικούς κανόνες κυκλοφοριακής αγωγής και για το τι πρέπει να προσέχουν όταν είναι οδηγοί, επιβάτες ή πεζοί.
Να συνειδητοποιήσουν βασικές αρχές κυκλοφοριακής αγωγής (χρήση ζώνης – κράνους, τα παιδιά στο πίσω κάθισμα). 
Να μάθουν  βασικούς κανόνες κυκλοφορίας πεζών και οχημάτων.
Να αναγνωρίζουν τα βασικά σήματα π.χ. σηματοδότες, πινακίδες, διαβάσεις αλλά και την ερμηνεία τους.
Να αναγνωρίζουν και να κατηγοριοποιούν τις κυριότερες πινακίδες σήμανσης σε απαγορευτικές, προειδοποιητικές και υποχρεωτικές με βάση το σχήμα και το χρώμα τους.
Ψυχοσυναισθηματικοί
Να αναπτύξουν την κριτική  ικανότητα και τη δηµιουργική σκέψη.
Να εργάζονται προσανατολισμένοι σε πνεύµα συνεργασίας και οµαδικότητας.
Διδακτική θεωρία - προσέγγιση
Το πρόγραμμα «στηρίζεται» στις αρχές της εποικοδοµιστικής προσέγγισης και στις κοινωνικοπολιτισµικές θεωρήσεις του Vygotsky.

Μεθοδολογία
Ως μεθοδολογία  διδασκαλίας επιλέγεται η ομαδο-συνεργατική καθοδηγούμενη ανακάλυψη στα πλαίσια της οποίας οι μαθητές με συγκεκριμένες δραστηριότητες διερευνούν το διδακτικό υλικό, η βιωματική προσέγγιση και η συλλογή και επεξεργασία πληροφοριών. Ο ρόλος του δασκάλου, στο project αυτό, δεν είναι ο κεντρικός, αλλά καθοδηγητικός – συμβουλευτικός.
 
Τεχνολογικά εργαλεία  
Θα χρησιμοποιηθούν τα λογισμικά: Power point (λογισμικό προβολής και παρουσίασης), Cmap Tools (εννοιολογική χαρτογράφηση), Hotpotatoes (κατασκευή σταυρόλεξου / αντιστοιχίσεων κ.λ.π.), ο κειμενογράφος Word, το Tux Paint (λογισμικό ανάπτυξης της δημιουργίας και της έκφρασης), το Διαδίκτυο για αναζήτηση σημάτων του Κ.Ο.Κ., πληροφοριών, εικόνων και διαδικτυακών παιχνιδιών, το google earth καθώς επίσης  και το εκπαιδευτικό λογισμικό «Μαθαίνω να κυκλοφορώ με ασφάλεια» κλειστού τύπου εξάσκησης και πρακτικής, εκπαιδευτικό υλικό της ομάδας  kidmedia. 

Διαγνωστική αξιολόγηση
Ο προβληματισμός του θέματος τέθηκε ύστερα από συζήτηση με τα παιδιά σχετικά με τα τροχαία ατυχήματα και με ανάλογες αναφορές σ΄αυτά που βλέπουν, ακούνε και διαβάζουν από τα ηλεκτρονικά (τηλεόραση, ραδιόφωνο, διαδίκτυο,) και έντυπα μέσα (εφημερίδες, περιοδικά) πληροφόρησης

Δραστηριότητα 
Με την μέθοδο της ιδεοθύελλας (καταιγισμός ιδεών),ανιχνεύουμε κατά την αρχική αξιολόγηση του προγράμματος τις στάσεις, γνώσεις, αντιλήψεις και συμπεριφορές των μαθητών/τριών. Θέλουμε με άλλα λόγια να διερευνήσουμε ποιες είναι οι προϋπάρχουσες γνώσεις των μαθητών για τη χρησιμότητα των κανόνων στην ασφαλή μετακίνηση τους, πώς συμπεριφέρονται τα παιδιά ως πεζοί, επιβάτες και ποδηλάτες καθώς επίσης επιδιώκουμε και την ευαισθητοποίησή τους σχετικά με το υπό εξέταση θέμα.
Τα παιδιά καλούνται να πουν αυθόρμητα όσο το δυνατό περισσότερες λέξεις τις οποίες καταγράφουμε, συζητούμε και ομαδοποιούμε. Δημιουργείται σχετικός εννοιολογικός χάρτης.

Φύλλο εργασίας


Διαπιστώσαμε λοιπόν τα εξής:
Μερικά παιδιά περιέγραψαν τη διαδρομή τους από το σπίτι στο σχολείο με αρκετές λεπτομέρειες με συμπεριφορές που υιοθετούσαν, μέχρι εκείνη τη στιγμή,να προέρχονται από όσα τους είχαν πει οι γονείς τους.Εν συνεχεία κάποιοι μαθητές/-τριες έδειξαν, με τη συζήτηση, την «άγνοια» και την «απερισκεψία» των κινδύνων (ατυχημάτων κ.α.) από τη μη τήρηση των βασικών κανόνων οδικής κυκλοφορίας από τους πεζούς και τους οδηγούς καθώς επίσης και κάποιες πρακτικές γονέων, να τους επιτρέπουν π.χ. να κάθονται στη θέση του συνοδηγού.


Δραστηριότητα
Διαβάζουμε το παραμύθι «Καλώς τον Κύριο ΚΟΚ», 
προβάλλοντας ταυτόχρονα το σχετικό pdf αρχείο με την ιστορία σε οθόνη.

Στη συνέχεια τα παιδιά διηγούνται την ιστορία και απαντούν στην ερώτηση : (-Ποιος είναι ο κύριος ΚΟΚ;), δραματοποιούν την ιστορία ,» μελοποιούν» και τραγουδούν το ποίημα του «ΚΥΡΙΟΥ ΚΟΚ»
Φύλλο εργασίας
Χρωματίζουν τις ζωγραφιές του παραμυθιού…

Ζωγραφιές εδώ 


Δραστηριότητα: (προσανατολισμός στο χάρτη)
Με το  πρόγραμμα google earth «πλοηγούμαστε» στην πόλη μας, εντοπίζουμε την περιοχή του σχολείου μας και ύστερα διανέμουμε στις ομάδες των παιδιών φωτοαντίγραφο του χάρτη της περιοχής όπου βρίσκεται το σχολείο και οι γύρω δρόμοι.  
Εναλλακτικά η δραστηριότητα αυτή μπορεί να γίνει και με τον H/Y στο περιβάλλον του  παραπάνω προγράμματος. 
Φύλλο εργασίας 
Καλούμε τα παιδιά να αποτυπώσουν συγκεκριμένη διαδρομή στο περιβάλλον του google earth:
«Να σχεδιάσετε τη διαδρομή από το σχολείο προς στην οδό Κενάν Μεσσαρέ, να στρίψετε δεξιά σε αυτή, κατόπιν στην παράκαμψη  της οδού Βελισσαρίου στρίψτε αριστερά και η διαδρομή σας ολοκληρώνετε στην διασταύρωση της οδού Δελμούζου». 


Δραστηριότητα
Παράλληλα στην ώρα των εικαστικών συνθέτουν ομαδικά χάρτη-κολάζ με θέμα:
«Οδικός χάρτης της Ελλάδας»
Τα παιδιά με την εκπαιδευτικό των εικαστικών συζητούν και αποφασίζουν να κατασκευάσουν ένα χάρτη με την τεχνική του κολάζ.

Επιλέγουν τα υλικά που θα χρησιμοποιήσουν για να φτιάξουν το χάρτη, κόβουν πολύχρωμα χαρτιά κατασκευάζοντας τους δρόμους τις πεδινές και ορεινές περιοχές και γράφουν επίσης τις σπουδαιότερες πόλεις πάνω σε αυτά. Συζητούν τις ιδέες τους και δίνουν λύσεις σε τυχόν διαφωνίες. Τέλος τοποθετούν και κολλάνε όλα τα αντικείμενα που έχουν κόψει πάνω σε ένα χαρτόνι – "χάρτη".

Δραστηριότητα
ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ ΜΕ ΤΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ: «Κυκλοφορώ με ασφάλεια »
Τα παιδιά με το λογισμικό «Κυκλοφορώ με ασφάλεια »- κλειστού τύπου εξάσκησης και πρακτικής- ασχολούνται με διάφορες δραστηριότητες κυκλοφοριακής αγωγής. Στην αρχή γίνεται η παρουσίαση και η εκμάθηση του λογισμικού. Η υλοποίηση των δραστηριοτήτων  θα γίνει με τρεις φορητούς Η/Υ που διαθέτει η σχολική μονάδα στην αίθουσα της βιβλιοθήκης, έναν για κάθε ομάδα, στους οποίους θα είναι εγκατεστημένο το λογισμικό.Ο «Ταξάκης» (κάτω δεξιά), είναι οδηγός, βοηθός, συνεργάτης. Τα σήματα, είναι οι επιλογές των δραστηριοτήτων.
Τα «σήματα-δραστηριότητες» είναι κατηγοριοποιημένα σε έξι ομάδες. Κάθε ομάδα είναι και μια ενότητα του προγράμματος.

φύλλο εργασίας
Στο τέλος ως ανατροφοδότηση δίνουμε το παρακάτω φύλλο εργασίας για να σημειώσουν τι δηλώνει κάθε σήμα (απαγόρευση, προειδοποίηση, υποχρέωση ή πληροφόρηση) και τι υποδεικνύει.




Δραστηριότητα- φύλλο εργασίας
΄Εχομε δημιουργήσει στον Η/Υ, στο περιβάλλον του λογισμικού inspiration, τέσσερα σύνολα με λεζάντες αντίστοιχα των απαγορευτικών, προειδοποιητικών, υποχρεωτικών και πληροφοριακών σημάτων,
καλούμε τις ομάδες των παιδιών να ομαδοποιήσουν και να «σύρουν» σε κάθε σύνολο τα ανάλογα σήματα που έχουμε τοποθετήσει στο ίδιο περιβάλλον και κάτω από τους «κύκλους» των συνόλων.



Δραστηριότητα-φύλλο εργασίας

Με  το λογισμικό inspiration καλούμε τις ομάδες των παιδιών να ταξινομήσουν τις πινακίδες σήμανσης  που έχομε τοποθετήσει στο περιβάλλον του λογισμικού με κριτήριο το σχήμα τους, δηλαδή σε τριγωνικές, κυκλικές, ορθογώνιες, οκτάγωνες.
Έτσι τα παιδιά αναγνωρίζουν στα σήματα του Κ.Ο.Κ, το γεωμετρικό τους σχήμα  – κύκλος, τρίγωνο, ορθογώνιο, οκτάγωνο. Και τέλος αντιλαμβάνονται ότι τα σήματα ανάλογα με την κατηγορία το σχήμα και το χρώμα τους επιτελούν ξεχωριστή λειτουργία στον κώδικα οδικής κυκλοφορίας.

Δραστηριότητα -Έρευνα πεδίου
Οι ομάδες των παιδιών στην περιήγηση που κάνουμε στο τετράγωνο του σχολείου καταγράφουν, φωτογραφίζουν, σημειώνουν:

Α)Τα σήματα(σχήμα, τι δηλώνει, τι υποδεικνύει) και τις οδικές σημάνσεις που  ρυθμίζουν και «προστατεύουν» την κίνηση των παιδιών κυρίως στις διασταυρώσεις κατά την προσέλευση και αποχώρησή τους από το σχολείο και συγχρόνως σημειώνουν τα δυσκολότερα και πιο επικίνδυνα σημεία στη διαδρομή βοηθούμενοι από σχετικό ερωτηματολόγιο που τους έχει δοθεί.
 Β)Ασκούνται με προτροπή και επίβλεψη του εκπαιδευτικού στη διέλευση διάβασης και σε διέλευση του δρόμου όπου δεν έχει ανάλογη σήμανση καθώς και στην κίνησή τους στο πεζοδρόμιο και επίσης σε δρόμο που δεν υπάρχει πεζοδρόμιο.
Με τη επιστροφή στην τάξη κάθε ομάδα ανακοινώνει τα «ευρήματά» της. Επισημαίνουν και καταγράφουν  τι πρέπει να προσέχουν όταν περπατούν στο δρόμο μόνα τους ή με συνοδεία μεγάλων και σε ολομέλεια καταλήγουν σε συμπεράσματα.

Δραστηριότητα- φύλλο εργασίας

Δημιουργούν, όλες οι ομάδες, σε ολομέλεια, με το φωτογραφικό υλικό που συγκέντρωσαν στη δραστηριότητα, επίσκεψη στο πεδίο, ηλεκτρονικό κολάζ με το πρόγραμμα picasa.






Δραστηριότητα : κατασκευή μακέτας
Τα παιδιά με την εκπαιδευτικό των εικαστικών συζητούν και αποφασίζουν να κατασκευάσουν μια μακέτα με δρόμους, πλατεία, πάρκο, φανάρια, διαγραμμίσεις, πεζοδρόμιο, σήματα, σπίτια, δέντρα.



Ως υλικό  θα χρησιμοποιήσουν τον πηλό για να φτιάξουν τα αντικείμενα της μακέτας. Επεξεργάζονται το υλικό, δημιουργούν αρχικά γεωμετρικά στερεά (σφαίρα, κύβο, ορθογώνιο παραλληλεπίπεδο, πυραμίδα).



Δίνουν κατόπι τη μορφή των αντικειμένων που θα τοποθετήσουν στη μακέτα όπως αυτοκίνητα σπίτια, δένδρα κ.ά.







  Η μακέτα μοιάζει με μια μικρογραφία ενός δρόμου







Τελική Αξιολόγηση- δραστηριότητες
Δημιουργούμε δραστηριότητες με το hotpotatoes.
1) Σταυρόλεξο
                       "Κυκλοφοριακή αγωγή"

Οριζόντια 1.     Τριγωνικά σήματα κυκλοφορίας με κόκκινο πλαίσιο (ρήμα).
4.     Κυκλικά σήματα κυκλοφορίας με κόκκινο πλαίσιο (ρήμα).
5.     'Οταν περπατάω στο δρόμο,............. το χέρι των γονιών μου.
7.     Τετράγωνα και ορθογώνια σήματα κυκλοφορίας γαλάζιου και πράσινου χρώματος (ρήμα).
10.     Αστυνομικός που ρυθμίζει την κυκλοφορία.
12.     Δεν περνάω.................. από αυτοκίνητα.
13.     Πρέπει πάντα να φορούν οι ποδηλάτες και οι μοτοσυκλετιστές.
14.     Ρυθμίζει την κυκλοφορία πεζών και οδηγών σε διασταυρώσεις.
15.     οι πεζοί περνούν τον δρόμο όταν το φανάρι δείχνει το .............. ανθρωπάκι
Κάθετα
 1.     Περπατάω πάντα στη μέσα μεριά στο ........................
2.     Γαλάζια στρογγυλά σήματα κυκλοφορίας (ρήμα).
3.     Οι πεζοί πρέπει να διασταυρώνουν το δρόμο μόνο από τις ...................
6.     Πινακίδες που ρυθμίζουν την κυκλοφορία πεζών και οδηγών.
7.     Δίκυκλο που χρησιμοποιούν μικροί και μεγάλοι.
8.     Πριν περάσω το δρόμο ελέγχω πάντα ................... και δεξιά
9.     Σταματώ πάντα στις διασταυρώσεις όταν το φανάρι δέιχνει το .................ανθρωπάκι
11.     Τα παιδιά κέθονται πάντα στο πίσω κάθισμα του αυτοκινήτου και φορούν τη ..................ασφαλείας.


2) Συμπλήρωση κενών (απόσπασμα από το βιβλίο της γλώσσας Δ΄δημοτικού)
                                     "Μάθημα κυκλοφοριακής αγωγής"
Ο Κώδικας Οδικής είναι το σύνολο των κανόνων που τη συμπεριφορά για την ασφάλεια όσων βρίσκονται στο . Όχι μόνο των οδηγών, αλλά και των . Για να γίνεις ένας καλός , πρέπει πρώτα να γίνεις και σωστός πεζός. Λοιπόν, για να δούμε… ποιος θα μας πει, ποιες πρέπει να πάρει κανείς για να περάσει ένα δρόμο;
Η δασκάλα πήγε στον πίνακα κι έκανε ένα σχέδιο με τέσσερις γραμμές που διασταυρώνονταν.
Αυτό είναι ένα , μας εξήγησε η δασκάλα. Για να το διασχίσετε, πρέπει να περάσετε από τις των πεζών. Αν υπάρχει εκεί, οφείλετε να περιμένετε να σας κάνει σήμα να περάσετε. Αν υπάρχουν φανάρια, τότε πρέπει να περάσετε τη διάβαση, όταν ανάψει το για σας. Σε όλες τις περιπτώσεις, οφείλετε να κοιτάτε κι , προτού να ένα δρόμο και, κυρίως, να μην τρέχετε ποτέ, μα .


3)Ανακατεμένη πρόταση 
                                                               "Συμβουλή"

  να      τη      θέλουμε      απέναντι,      περνάμε      σταυροδρόμι      Όταν      μέσα      και      διάβαση      των      ένα      από      βρισκόμαστε      πεζών.      σε      περάσουμε      μόνο
  

4)Αντιστοίχιση
                         "Σήματα"


 Οι ομάδες των παιδιών καλούνται να τις συμπληρώσουν με σκοπό την ανατροφοδότησή τους και ωστόσο, παράλληλα, είναι και μια διαδικασία αξιολόγησης, επίτευξης των διδακτικών στόχων του προγράμματος.



Αξιολόγηση του προγράμματος
Διαπιστώσαμε ότι τόσο με τη χρήση των ερωτηματολογίων, των φύλλων εργασίας, της βιωματικής προσέγγισης (επίσκεψη στο πεδίο) και των δραστηριοτήτων αξιολόγησης όσο και με τη δυναμική των ομάδων εργασίας, πως τα παιδιά απέκτησαν γνώσεις και κατ΄ επέκταση δεξιότητες αλλά και ευαισθητοποιήθηκαν σε θέματα κυκλοφοριακής αγωγής ως πεζοί και ως οδηγοί και γενικότερα υλοποιήθηκαν οι στόχοι που είχαν τεθεί στην αρχή του προγράμματος.